Nedeni bir türlü tespit edilemeyen ağrılar, psikolojik sorunlar, uyku problemi, sürekli yorgunluk, bağırsak problemleri, ağrılı adet... Bu tür sorunlarla karşılaşıyorsanız ve bunları nedeni bir türlü tespit edilemiyorsa hastalığınız fibromiyalji olabilir.
Fİbromİyaljİ kas ve bağ dokularda yaygın hassasiyet ve ağrıyla kendini gösteren bir hastalıktır. Bu şikayetlerin yanında psikolojik sorunlar, uyku problemi, sürekli yorgunluk ve sabah tutukluğu gibi şikayetleriniz varsa, mesane ve bağırsak problemleriyle sık sık karşılaşıyorsanız, adetleriniz çok ağrılı geçiyorsa, bel ağrınız basit tedavi yöntemleriyle kontrol altına alınamamışsa akla fibromiyalji gelmelidir. Özellikle 20-50 yaşları arasında sık görülen, iyi huylu ve romatizmal olmayan bu hastalığın kadınlarda görülme sıklığı erkeklere göre çok daha fazla. Yaşam kalite ve konforunu bozan fibromiyaljiler, kişiyi günlük hayattan alıkoyup işgücü kaybı ile tıbbi harcamaya neden oluyor. İşin ilginç yanı fibromiyaljiler, halk arasında olduğu gibi konuyla ilgilenmeyen hekimlerce de çok tanınan bir rahatsızlık değil.
EN ÖNEMLİ BELİRTİSİ SANCI
Fibromiyaljinin ne olduğu ve nedeni tam olarak bilinmiyor. Yapılan çalışmalarda fibromiyalji hastalarının uyku sırasında anormal beyin dalgalarına (EEG) sahip oldukları tespit edilmiş. Diğer kişilerde ise kortizol seviyesinin düşük olduğu belirlenmiş. Stres, kaygı, depresyon, hastalık veya yetersiz uyku fibromiyaljiye neden olabiliyor. Kendinizi çok fazla yorduğunuzda veya havanın nemli veya soğuk olması durumunda belirtiler daha da ağırlaşabiliyor. Hastalar, fibromiyalji bulgularıyla doktora başvurduklarında çoğu kez yanlış değerlendiriliyor, psikiyatrik reçeteler düzenleniyor. Bunun sonucu olarak zaman ve ekonomik kayıplar da büyüyor. Üstelik bütün bunlara bir de hastaların anlaşılamama nedeniyle mutsuzluk ve çaresizlik tablosu ekleniyor.
Kronik yaygın ağrılar, yorgunluk, bitkinlik, sinirlilik, uyku bozuklukları, baş ağrıları, kabızlık fibromiyaljili hastaların önde gelen şikayetleri arasında yer alıyor. Sancı ise başlıca görülen belirti! Bu rahatsızlıkta kaslarda, eklemlerde ve yumuşak dokularda hafta hafta, gün gün değişen ağrılar, sancılar ve tutulmalar meydana geliyor. Ayrıca sancı bedenin bir bölgesinden diğer bölgesine hareket edebiliyor. Fibromiyalji genellikle boyun, göğüs, kollar, bacaklar, kalçalar ve sırtta görülüyor. Diğer belirtileri ise yorgunluk, baş ağrıları, kaygı, depresyon, yutma güçlüğü, tekrarlayan karın ağrıları veya diyare gibi sindirim sistemi problemleri...
HASTALARIN YÜZDE 90’I KADIN
Fibromiyalji hastası gençlerde yaygın olarak kronik başağrıları, anksiyete ve hava koşullarına bağlı olarak kötüleşen belirtiler, mental stres veya yetersiz uyku da görülüyor. Hastanelerde fibromiyaljili hastaların, diğer hastalardan daha çok sayıda polikliniğe başvurdukları, ameliyat oldukları saptanmış. Bütün bunların yani hastaların karakteristiklerinin bilinmesi de hastalığın tanınması için önemli taşıyor. Hastaların yüzde 90’ına yakını kadındır. Hastalar şikayetlerinin bir travmadan sonra başladığını, aşırı bir fiziksel yorgunluğu takip ettiğini ya da bir enfeksiyon sonrası ağrılarının arttığını söyler.
Fibromiyaljinin sebepleri konuda ortaya birçok düşünce atılmış, bazı virüsler veya hastalıkların görülmesi (romatoid artrit, lupus ve hipotiroidizm gibi), trafik kazaları sebep olarak ileri sürülmüştür. Ancak bütün bu etmenlerin asıl neden olmadıkları ve hastalığın altında yatan fizyolojik etmeni uyandırdıkları düşünülüyor. Böyle bir sendroma ne neden olabilir sorusunun yanıtı beyindeki bilgi taşıyıcı nörotransmitterler de denilen bilgi taşıyıcı moleküllerde saklı olduğu düşünülüyor. Nörotransmitterlerden noradrenalin, serotonin ve P maddesi seviyelerinde değişmeler olduğu biliniyor. Büyüme hormonu ve kortizol hormonu miktarlarının bu hastalarda değiştiği bildirilmiştir.
Bu belirtilerin tamamı incelendiğinden temelde lenfatik dolaşım bozukluğu oluştuğu görülüyor. Ağrı, uykusuzluk, depresyon hepsi bir kısır döngü içinde artıyor, yani birbirini olumsuz yönde ilerletiyor. Birçok faktör fibromiyaljinin ortaya çıkışını veya tablonun ağırlığını değiştirebiliyor.
Kapalı ve kasvetli havalar, soğuk gibi iklimsel koşullar bile bu sendromun görülmesine neden olabiliyor. Ayrıca stres, depresyon, sıkıntılar, aşırı yorgunluklar ve insanın moral değerlerini olumsuz olarak etkileyen tüm faktörler fibromiyalji için de kötüleştirici faktör olabiliyor.
İLK ADIM AĞRIYLA MÜCADELE
Fibromiyaljinin önlenmesi için kesin bir yol bilinmiyor. Ancak hemen her hastalıktan korunmaya yardımcı olan sağlıklı bir diyet, düzenli egzersiz, yeteri kadar su içmek, bedeni asitleştiren hayvansal besinlerden uzak kalmak ve yeterli istirahat en etkili korunma yöntemi. Egzersiz yapmak da çok önemli... Özellikle gevşeme egzersizleri, germe egzersizleri, kardiovasküler kondüsyon programı, yürüyüş, yüzme ve bisiklete binme çok yararlı. Egzersiz, ısı ve elektriksel akımlardan oluşan fizik tedavi ağrının azaltılmasında etkili oluyor. Kas gerginliklerinin azaltılmasında masaj, miyofasyal gevşeme ve basınç teknikleri de olumlu sonuçlar veriyor.
Fibromiyalji kronik bir rahatsızlık. Uzun süreli bir hastalık olmasına rağmen zamanla birçok hasta semptomlardan kurtuluyor, bir kısmında ise hiçbir şikayet kalmıyor. Bu sendromun tedavisinde ağrıyla mücadele ve kaliteli bir uyku sağlanması ilk adım. Vücut seratonin seviyesini yükselten, depresyon gibi durumlarda da kullanılan ilaçlar tedaviye başarı sağladığı belirtiliyor.
Vücutta seratonin etkisini artıran ve dengeleyen noktalar mevcut. Ancak bu yapılırken ilaç yerine kalıcı çözüm almak için tamamlayıcı tıp metotlarını birlikte kullanarak fibromiyaljiyi tedavi etmek mümkün. Bu durumda en etkili terapilerin başında nöral terapi, ozon terapi, S.O.E (Oksijen Tedavisi), magnetik alan tedavisi, akupunktur ve biyofoton geliyor. Uzman hekim tarafından uygulanan tetik nokta dediğimiz trigger noktalarına nöralterapi yaklaşımı ile enjeksiyonları fibromiyaljide oldukça etkili.
BU BELİRTİLERE DİKKAT EDİN
KRONİK BAŞAĞRISI
Tekrarlayan migren ve tansiyon tipi baş ağrıları, fibromiyaljik hastaların yüzde 50’sinde görülen belirtidir.
YORGUNLUK
Hastalar sürekli yorgunluktan şikayet eder. Bu genellikle beyinsel bir yorgunluk olarak tanımlanır. Hastalar kendini enerjisi çekilmiş gibi hisseder. Bazı hastalar yaşadıkları yorgunluğu kol ve bacaklarına sanki beton bloklar bağlanmış gibi tanımlarlar.
SİNDİRİM SORUNLARI Konstipasyon (kabızlık), diyare (ishal), sık sık karın ağrısı, gaz çıkartmak ve mide bulantısı fibromiyalji hastalarında sık rastlanan bulgulardır.
AĞRI
Fibromiyaljide görülen ağrıda belirli bir lokalizasyon ve karakter mevcut değil. Hastalar derin kas ağrıları, yanma, burulma gibi değişik karakterde ağrılar tanımlar. Özellikle sabah saatlerinde ağrı ve kas tutukluğu daha fazla görülür.
KİMYASALLARA KARŞI HASSASİYET Parlak ışık, değişik kokulara, gürültüye, bazı ilaçlara ve değişik besinlere karşı bir hassasiyet, yüzde 50 oranında fibromiyalji hastalarında görülür.
UYKU BOZUKLUKLARI
Birçok fibromiyalji hastasında uyku sorunları vardır. Bu kişiler uykuya kolayca dalmalarında rağmen ortaya çıkan beyin aktiviteleri nedeniyle uykuları derinleşememektedir. Yani hastaların yarı yarıya uyudukları söylenebilir. Birçok vakada hastayla karşılaşan doktor uyku testlerini imkansızlıklar nedeniyle isteyemez. Genelde hastalar bu durumu uykudan uyandıklarında sanki bir ağır bir iş yapmış gibi dinlenmeden kalktıklarını söyler. Fibromiyalji hastalarında uykuda kolların bacakların ani olarak sağ sola atılması, diş gıcırdatmak gibi başka sorunlar da görülebilir.
DEĞİŞİK SEMPTOMLAR
Dismenore (ağrılı adet görmek), göğüs ağrısı, adale tutuklukları, hafıza kayıpları, duyu sorunları, karıncalanma, kas seyirmeleri, sık idrara gitmek, deri hassasiyeti, göz kuruluğu ve ağız kuruluğu.
TEMPOROMANDİBÜLER EKLEM SORUNLARI Alt ve üst çene arasında yer alan eklemin fonksiyon bozukluğu da bir sendrom olarak bilinir. Yüzde ve başta şiddetli ağrılar duyulur. Yapılan bilimsel araştırmalarda fibromiyalji hastalarının yüzde 25’inde bu tip sorunlara rastlanır.
18.02.2007
|
|
RSS - © Copyright www.drdidemgulmez.com